塔吉克斯坦：2026-2030年国家抗菌素耐药性路线图和实施计划（塔吉克斯坦）

ХАРИТАИМИЛЛИИРОҲВАНАҚШАИАМАЛИСОЗИИМУҚОВИМАТБАДОРУҲОИЗИДДИМИКРОБӢДАРҶУМҲУРИИТОҶИКИСТОНБАРОИСОЛҲОИ2026–2030 ПЕШГУФТОР Харитаимиллиироҳванақшаи амалисозии муқовиматба доруҳои зиддимикробӣ (МЗМ)дар ҶумҳурииТоҷикистон барои солҳои2026—2030мутобиқи заминаи қонунгузорӣ вамеъёрииамалкунандаиҶумҳурииТоҷикистонтаҳиягардидааст.Заминаиаввалияиқонунии он аз Кодекси тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки 18 майи 2017 сол, №374қабулшудааст, асос мегирад.Хусусан, боби 17 моддаи 110 параграфи 2таҳия ва татбиқибарномаҳоимиллӣ,давлатӣваминтақавиро,кибатаъминиамниятисанитарӣ-эпидемиологӣ, тақвияти солимии аҳолӣ, пешгирии бемориҳо ва такмили шароити зиства кори он равона шудаанд, тақозо менамояд.Дастурамалимазкур заминаи ҳуқуқиробарои таҳия ва татбиқи стратегия ва барномаҳои миллӣ, аз он ҷумла Харитаи миллии роҳванақшаиамалисозиимуқовиматбадоруҳоизиддимикробӣ(МЗМ)дарҶумҳурииТоҷикистон барои солҳои2026—2030, фароҳам меорад. Илова бар он, таҳияи Харитаи миллии роҳ ва нақшаи амалисозии муқовимат ба доруҳоизиддимикробӣ(МЗМ)дарҶумҳурииТоҷикистонбароисолҳои2026—2030азқонунгузории соҳавии дигари иловагӣ асос мегирад, ки равиши“Солимии ягонаро”тақвият мебахшад.ҚонуниҶумҳурии Тоҷикистон“Дар бораи байторӣ”(аз 29 декабри2010 с., №674)принсипҳои ҳифзи байторӣ, пешгирӣ ва назорати бемориҳо, танзимивоситаҳои тиббии байторӣ ва чораҳои амнияти биологиро муайян намуда, унсурҳоиасосииҳаллимасъалаимуқовиматбадоруҳоизиддимикробӣдарсоҳаисолимииҳайвонот мебошанд. ҚонуниҶумҳурии Тоҷикистон“Дар бораи ҳифзи муҳити зист”(аз2августи 2011 с., №760)заминаи ҳуқуқиро барои мониторинги экологӣ, идоракунии бехатари партов вамоддаҳоикимиёвӣ,вапешгирииифлоскуниимуҳитизистпешниҳодменамояд.Муқаррароти мазкур ба дастгирии мустақими кӯшишҳои милли дар самти коҳишиченакҳоиэкологиимуқовиматизиддимикробӣ,азҷумланазоратипасмондаҳоивоситаҳоизиддимикробӣваназоратимикроорганизмҳоиустувордармуҳитизист,фароҳам меоранд. ҚонуниҶумҳурии Тоҷикистон“Дар бораи бехатарии озуқа”(аз1августи2012с., №890)заминаи ҳуқуқиро барои таъмини бехатарии маҳсулоти озуқа дар саросари занҷираиистеҳсолиро таъмин менамояд.Он дарбаргирандаи стандартҳо ва тадбирҳои назоратӣбуда,истифодаивоситаҳоитабобатиибайториродарҳайвонотихоҷагииқишлоқ,мониторингвапешгириибоқимондаҳоимаводҳоизиддимикробӣдармаҳсулотихӯрокворӣ, инчунин назорати мақоми ваколатдори иҷроияро ба танзим медароранд, киин яке аз роҳҳои асосии гузаришиустуворӣ ба маводҳои зиддимикробӣ ба инсонро фаромегирад. Мувофиқисанадҳоиқонунгузориизикршуда,Харитаимиллиироҳванақшаиамалисозии муқовимат ба доруҳои зиддимикробӣ (МЗМ) дар ҶумҳурииТоҷикистонбароисолҳои2026—2030инчунинваколатҳоивогузоршудавасанадҳоимеъёриимақомотҳоидавлатиро,кидартатбиқиравиши«СолимииЯгона»нақшикалидӣмебозанд, инъикос менамояд, аз ҷумла: •ВазоратикишоварзииҶумҳурииТоҷикистонмасъулбароиташаккулвататбиқи сиёсати давлатӣ дар соҳаи кишварзӣ, аз он ҷумла сиёсати чорводорӣ; •ВазоратитандурустӣваҳифзииҷтимоииаҳолииҶумҳурииТоҷикистонмасъулбарои ташаккул ва татбиқи сиёсати миллии тандурустӣ, ҳамоҳангсозиибарномаҳои тандурустии ҷамъиятӣ, танзими истифодаи дорувории зиддимикробӣдар соҳаи тандурустӣ (солимии инсон), назорати пешгирӣ ва назорати сироятҳо вапешбарии назорати эпидемиологӣ дар соҳаи тандурустӣ;•Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонмасъулбарои мониторинги экологӣ, идоракунии партовҳо ва коҳиши хавфҳои экологиибомуқовимати зиддимикробӣ алоқаманд;•КумитаибехатарииозуқаворииназдиҲукуматиҶумҳурииТоҷикистонмақоми ваколатдори иҷроия дар соҳаи бехатарии озуқаворӣ ва назорати байторӣ,аз ҷумла назорати байторию санитарӣ, бақайдгирӣ ва назорати доруҳои байторӣ,назоратибайторӣдарсарҳад,инчунинпешгириибоқимондаҳоидоруҳоизиддимикробӣдармаҳсулотихӯрокворӣватаъминиҳамоҳангсозиисоҳавиихадамоти байторӣ дар сатҳи сиёсӣ. Дар маҷмӯъ, санадҳои қонунгузорӣ ва меъёрии зикршуда заминаи ҳамаҷонибаи миллиробароитаҳия,татбиқвамониторингичорабиниҳое,кибамуқовиматбадоруҳоизиддимикробӣдарҶумҳурииТоҷикистонмувофиқиравиши«Солимииягона»нигаронида шудаанд, ташкил медиҳанд. Харитаи миллии роҳ ва нақшаи амалисозии муқовимат ба доруҳои зиддимикробӣ (МЗМ)дар ҶумҳурииТоҷикистон барои солҳои2026—2030аз ҷониби коршиносони миллииВазоратитандурустӣваҳифзииҷтимоииаҳолииҶумҳурииТоҷикитон,ВазоратикишоварзииҶумҳурииТоҷикистон,КумитаибехатарииозуқаворииназдиҲукуматиҶумҳурииТоҷикистонваКумитаиҳифзимуҳитизистиназдиҲукуматиҶумҳурииТоҷикистон, таҳти роҳнамоии техникии д-р Ораш Алоӣ, Директори Маркази тандурустииглобалии Донишгоҳи иёлотии Калифорния–Лонг Бич, ва Гурӯҳи кории байнисоҳавиимиллӣоид ба мубориза бо муқовиматидоруҳои зиддимикробӣ,таҳия шудааст. Гурӯҳи кории байнисоҳавии миллӣминнатдории самимии худро ба Бонки умумиҷаҳонӣ,Бонки осиёи рушдва Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ барои баррасӣ ва пешниҳодификру мулоҳизаҳои техникии арзишманд изҳор менамояд. ҲамчунинминнатдорӣбароироҳбарӣдартаҳияиқисматибаҳисобгирииарзишитатбиқиинҳуҷҷатбаСозмониумумиҷаҳонии тандурустӣ низ баён мегардад. ЗҲОРОТИ ВАЗОРАТ ИЗҲОРОТИВАЗИРИ ТАНДУРУСТӢВА ҲИФЗИ ИҶТИМОИИ АҲОЛИИҶУМҲУРИИТОҶИКИСТОН Дастрасӣ ба хизматрасони