兰茨克基拉岛：2025年

Efni Landsskýrsla um stöðu krabbameinsmála Skrá um ójöfnuð tengdum krabbameinum (e. EuropeanCancer Inequalities Registry, ECIR) er lykilverkefni innanevrópsku áætlunarinnar gegn krabbameini (e. BeatingCancer Plan, EBCP). Hún veitir traust og áreiðanleg gögnum krabbameinsforvarnir og -þjónustu sem gerir kleift aðgreina þróun, mismun og ójöfnuð milli aðildarríkja, svæðaog þjóðfélagshópa. Í landsskýrslunum eru dregnir framstyrkleikar, áskoranir og sérstök aðgerðasvið fyrir hvert hinna27 aðildarríkja ESB, auk Íslands og Noregs, og er þeim þannigætlað vera til leiðbeiningar við fjárfestingar og íhlutanirá Evrópu-, lands- og svæðisvísu innan ramma evrópskuáætlunarinnar gegn krabbameini. Skrá um ójöfnuð og mismuní krabbameinsþjónustu styður einnig Flaggskip 1 innanaðgerðaáætlunarinnar um núll mengun (e. Zero PollutionAction Plan). Gerð skýrslnanna var í höndum Efnahags- ogframfarastofnunarinnar (OECD) í samstarfi við framkvæm-dastjórn Evrópusambandsins. Starfshópurinn er þakkláturfyrir gagnlegar umsagnir og ábendingar frá innlendumsérfræðingum, heilbrigðisnefnd OECD og sérfræðingahópiESB um skrá um ójöfnuð tengdum krabbameinumÍ S L A N D 1. HELSTU ATRIÐI32. KRABBAMEIN Á ÍSLANDI43. ÁHÆTTUÞÆTTIR OG FORVARNARSTEFNUR94. SNEMMGREINING135. FRAMKVÆMD KRABBAMEINSÞJÓNUSTU165.1 Aðgengi165.2 Gæði195.3 Kostnaður og virði fyrir peninga225.4 Velferð og lífsgæði236. KASTLJÓS Á KRABBAMEIN Í BÖRNUM26 Gögn og upplýsingaveitur Gögnin og upplýsingarnar í landsskýrslunum eru einkumbyggð á landsbundnum opinberum tölulegum gögnum semHagstofu Evrópusambandsins (Eurostat) og OECD voru látin íté og fullgilt til að tryggja hæstu kröfur um samanburðarhæfigagna. Heimildir og aðferðir sem liggja til grundvallar þessumgögnum má nálgast í gagnagrunni Eurostat og heilbrigðisgag-nagrunni OECD. 82,6Lífslíkur við fæðingu (ár)Einnig var byggt á gögnum og upplýsingum frá Sameiginlegurannsóknarsetri framkvæmdastjórnarinnar (EC-JRC),tölulegum gögnum ESB úr könnun á tekjum og lífsskilyrðum(EC-SILC), gögnum frá Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni(WHO), Alþjóðakrabbameinsrannsóknastofnuninni (IARC),Alþjóðakjarnorkumálastofnuninni (IAEA), European Societyfor Paediatric Oncology (SIOPE), stofnun ESB um grundvallar-réttindi (FRALGBTIQ), könnuninni Heilsa og lífskjör skólanema(HBSC) sem og landsskýrslunum frá 2023 um heilsu og stöðukrabbameinsmála og öðrum innlendum heimildum (sem eruóháðar einkahagsmunum og viðskiptalegum hagsmunum).Reiknuð ESB-meðaltöl eru vegin meðaltöl aðildarríkjanna 27nema annað sé tekið fram. Í þessum ESB-meðaltölum eruÍsland og Noregur ekki reiknuð með. Nýgengi og dánartíðnieru aldursstöðluð í samræmi við evrópskt staðalþýði semtekið var upp af Eurostat árið 2013. 82,6Lífslíkur við fæðingu (ár)81,5Kaupmáttarjöfnuður (KMJ) er skilgreindur sem hlutfallgjaldmiðilsumreiknings sem jafnar kaupmátt mismunandigjaldmiðla með því að fjarlægja mismun á verðlagi milli landa. 81,52012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023ÍslandESB272012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023ÍslandESB2721,3 %Hlutfall íbúa 65 ára og eldri (%)Fyrirvarar: Birting þessarar skýrslu er á ábyrgð framkvæmdastjóraEfnahags- og framfarastofnunarinnar (OECD) og forseta framkvæm-dastjórnar Evrópusambandsins. Viðhorf og rök sem hér eru sett framendurspegla ekki endilega opinber sjónarmið aðildarríkja Efnahags-og framfarastofnunarinnar eða Evrópusambandsins. Þetta skjal,sem og öll gögn og kort sem hér er að finna, hafa ekki áhrif á stöðueða fullveldi neins yfirráðasvæðis, né heldur á afmörkun alþjóðlegralandamæra og marka, né á nafn neins yfirráðasvæðis, borgar eðasvæðis. Nöfn landa og yfirráðasvæða og kort sem notuð eru í þessusameiginlega birta efni lúta venju OECD.Sérstakir fyrirvarar er varða yfirráðasvæði og eiga við OECD: 15,0 %21,3 %Hlutfall íbúa 65 ára og eldri (%)12,6 %15,0 %18,0 %2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023Athugasemd Lýðveldisins Tyrklands: Upplýsingar í þessu skjali sem vísatil „Kýpur“ eiga við suðurhluta eyjarinnar. Á eynni er ekki til að dreifaneinu einu yfirvaldi sem er fulltrúi bæði tyrknesk- og grísk-kýpverskraíbúa. Tyrkland viðurkennir tyrkneska lýðveldið Norður-Kýpur. ViðhorfTyrklands varðandi „Kýpur-vandann“ haldast óbreytt þangað tilfundist hefur sanngjörn og langvarandi lausn á vettvangi Sameinuðuþjóðanna. 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023ÍslandESB27Inside coverÍslandESB27Athugasemd allra aðildarríkja ESB í OECD og Evrópusambandsins:Lýðveldið Kýpur er viðurkennt af öllum aðildarríkjum Sameinuðuþjóðanna að undanskildu Tyrklandi. Upplýsingarnar í þessu skjalivarða svæðið sem lýtur yfirráðum ríkisstjórnar lýðveldisins Kýpur.© OECD/Evrópusambandið 2025. Ef um er að ræða misræmi millifrumtexta þessa verks og þýðingar á honum telst frumtextinn vera sásem gildir. 1. Helstu atriði Krabbamein á ÍslandiReykingar% 11- til 15-ára aldur Áætlað nýgengi og dánartíðni krabbameins á Íslandi ertiltölulega lágt miðað við önnur lönd ESB+2. Áætlað nýgengimeðal karla er þriðja lægs